Estrumate
Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır
ESTRUMATE
Enjeksiyonluk Çözelti
Veteriner Sentetik Prostaglandin
BİLEŞİMİ
Estrumate; berrak, renksiz, kokusuz çözeltidir.
Sulu çözeltinin 1 ml'si 250 µg Kloprostenole eşdeğer 263 µg Kloprosterol sodium B.P. (vet.) ve bakterisit olarak %0.1 w/v Klorokresol içerir.
FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ
Estrumate sığır ve atlarda kullanılmak üzere Prostaglandin F2 (PGF2 α) yapısında sentetik bir Prostaglandin analoğu kuvvetli bir luteolitik ajandır. Sığırlarda ve atlarda Corpus luteum'un fonksiyonel ve morfolojik regresyonunu (Luteolysis) sağlar. Prostaglandinler prostaglandin-A (PGA) hariç tüm diğer hormonlardan farklı olarak sistemik değil lokal etkilidirler. Kloprostenol, corpus luteum üzerindeki luteolitik etkisini, östrus siklusunun luteinizasyon fazında, ovaryumlardaki luteinleştirici hormon (LH) reseptörlerinin miktarını ani olarak düşürerek, progesteron seviyelerinin hızla azalmasına neden olarak ve utero ovaryen venlerde vazokonstriksiyon oluşturulmasını sağlamakla gösterir. Böylece hipofiz bezi ön lobunda FSH hormonunun salgılanması artar ve yeni bir follikül oluşumunu takiben, normal östrus ve ovulasyon sağlanmış olur. Kloprostenol, aynı zamanda düz kaslar üzerindeki etkisiyle düz kaslarda kontraksiyona neden olarak myometrial aktiviteyi uyarır. Prostaglandinler, enjeksiyonu takiben enjeksiyon bölgesinden hızla emilir, karaciğerde metabolize edilir ve idrarla vücuttan atılırlar.
ENDİKASYONLARI/KULLANIM SAHASI VE ZAMANI
1- SIĞIRLARDA
A) Tedavi
I- Suböstrus (görülmeyen östrus)
Bu durum değişen bakım besleme koşulları, siklus düzensizlikleri, genetik yapı, laktasyondaki ineklerde yüksek süt verimi gibi durumlarda görülebilir. Böyle hayvanlarda normal bir ovarian siklus bulunmakla beraber östrus belirtileri ya hiç görülmez veya çok hafifçe seyreder. Bu hayvanlar rektal palpasyonla normal corpus luteum'un teşhisini takiben Estrumate ile tedavi edilirler. Tedaviyi takiben östrus dikkatle izlenmelidir ve yeniden kızgınlık gösterenler tohumlanmalıdır (tabii veya sun'i yolla). Kızgınlık göstermeyenlere 11 gün sonra ikinci Estrumate enjeksiyonu yapılır. Bunu takiben östrus belirtileri görüldüğünde tohumlama yapılır.
II- Doğumun başlatılması (erken doğum)
Estrumate gebeliğin normal süresine yakın bir zamanda doğumun başlatılmasını sağlar. Patolojik durumlar dışında (bkz. bölüm IV) bu şekildeki normal bir erken doğuma, gebeliğin bitimine 10 gün kalmadan önce başvurulmamalıdır, diğer bir deyimle Estrumate tedavisiyle normal doğumun başlatılması gebeliğin 270'inci gününden sonraki günlerde olmalıdır. Bu uygulamanın yapıldığı tüm hayvanlara ve yavrularına özel bakım ve gözlem gereklidir. Genelde bütün erken doğumlarda yavru zarlarının atılamaması (sonun düşmemesi) olgularına rastlama oranı yüksektir.
III- İstenmeyen normal gebeliğe son verme (Düşük/abort)
Normal gebeliğe son vermeye, çok genç veya yetişkin olmayan düvelerin kaza sonucu çiftleşmeleri, istenmeyen bir boğadan gebe kalma veya gebeliği sona erdiremeyecek sorunu olma gibi hallerde başvurulur. Estrumate'in etkisiyle luteal regresyonun başlatılması sonucu istenmeyen yavrunun düşmesi süratle ve etkili bir şekilde sağlanır. İneklerde gebeliğin birinci haftasıyla 150'inci gününe kadar olan süre içinde Estrumate uygulaması ile gebeliğe son verilebilir. Bu işlem gebeliğin 100. gününe kadar çabuk ve güvenilir sonuç verir, fakat 100-150 gün arasında prostaglandin ile abort yaptırma daha az güvencelidir. Bu durum muhtemelen sığırların bir kısmının gebeliğin devamı için corpus luteuma giderek daha az bağımlı hale gelmiş olmalarıyla açıklanabilir. Gebeliğin 150. gününden sonra abort yaptırma girişiminde bulunulmamalıdır. Abort yaptırılan hayvanlar fötus ve yavru zarları atılana (son düşene) kadar gözlem altında tutulmalı, tedavi sonrası bakıma alınmalıdır. Çoğu inek 3-5 gün içinde abort yapar. Yapmadıysa 2. bir enjeksiyon yapılır.
IV- Anormal gebeliğe son verme
– Mumyalaşmış fötüs olgularında
Fötüs öldükten sonra, dehidrasyon ve dejenerasyon sebebiyle mumyalaşır. Estrumate etkisiyle gebeliğin herhangi bir döneminde luteolizisin başlatılmasıyla mumyalaşmış fötüs uterustan vajen boşluğuna düşer. Vajenden atılamaması halinde elle müdahale edilerek atılmaya yardım gerekebilir. Atık işleminden sonra inekte normal siklus faaliyeti yeniden başlar.
– Fötal membranların hidropsu
Plasenta sıvısının (hydramnios veya hydrallantois) patolojik birikimi sonucu ciddi komplikasyonlar meydana gelir ve yavru ölür. Cerrahi drenaj bu durumun önlenmesinde her zaman başarılı olamamaktadır.
Bu durumlarda tek doz Estrumate uygulamasıyla aborta başvurulur. Müdahale ne kadar erken olursa, başarı oranı o kadar yüksek olur.
V- Kronik endometritis (pyometra)
Akut ve subakut endometritisler lokal veya sistemik antibiyotikle tedavi edilebilirse de bazı durumlarda endometritis ilerler ve doğumu takiben birkaç hafta içinde uterusta genişleme görülür, hamur kıvamında irinle dolar. Pyometra denilen bu durum östrus siklusunun bulunmaması ve corpus luteumun devamlı olarak mevcudiyetiyle karakterizedir. Bu gibi sorunların tedavisinde tek doz Estrumate yeterli olabilmektedir. İnatçı vakalarda tedavi 10-14 gün sonra tekrarlanır. Doğum veya yavru zarlarının atılması (sonun düşmesi) sıralarında uterus iltihabı-endometritis şekillenebilir. Bu durumlarda tedavide Estrumate ile luteal regresyonun başlatılmasıyla sağlanır.
VI- Ovaryan Luteal kistler
Ovaryumlardaki luteal kistin varlığı ve ve östrusun olmaması ile karakterizedir. Estrumate uygulaması ile bu sorunun çözümü ve hayvanın normal siklusa kavuşturulması başarıyla sağlanır.
B) Siklus denetimi ve senkronizasyon (sığırcılıkta kontrollü yetiştirme)
Estrumate uygulamaları ile östrus kontrolü kolaylaşır böylece sığırcılıkta üremenin kontrol altına alınması ve bir program dahilinde yetiştiriciliğin yapılması sağlanmış olur. Hayvanların siklusları isteğe uygun olarak teker teker veya gruplar halinde kontrol altına alınabilir.
Östrus siklusunun kontrolu aşağıdaki durumlarda önem taşır.
Süt sığırcılığında
a) Her hayvanda östrusu kontrol altına almakla doğum indeksi ve kısır inek sayısının asgariye indirilmesi sağlanır.
b) Sürülerde kızgınlığın aynı zamana getirilmesi (senkronizasyon) ile uygun mevsimde doğum, eşit ağırlıklı ve yaşıt buzağılarda yemleme ve bakım kolaylığı, sun'i tohumlama, sağım vb. uygulamalarında büyük kolaylıklar sağlanır.
Et sığırcılığında
a) Sürülerde sun'i tohumlama işlemlerini kolaylaştırır.
b) Gebelik ve doğumun daha iyi yönlendirilmesini, buzağılamada bir örneklik, sütle besleme döneminde, yemleme ve diğer program uygulamalarında zamanlama ve hesaplama kolaylıkları sağlar.
Sürüde yetiştirme amacına yönelik olarak aşağıdaki en uygun Estrumate uygulama şekli seçilir:
1- Rektal palpasyonla ovaryumlarda corpus luteum belirlenmesi üzerine, tek doz Estrumate uygulamasını takiben oluşan östrusun görülmesiyle tohumlama (tabii veya sun'i) yapılır.
2- Sürüde 6 gün süreyle kızgınlık kontrolu yapılır. Kızgınlık tesbit edilenlere suni tohumlama uygulanır. Diğerlerine 6. günde Estrumate tatbik edilir. Bunu takiben oluşan östrüs döneminde tohumlama yapılır.
3- Onbir gün arayla yapılan iki Estrumate enjeksiyonunu takiben tek tohumlama yapılacaksa 72-84. saatler arasında, iki tohumlama yapılacaksa 72. ve 96. saatlerde kızgınlık aranmaksızın tohumlama yapılır (fixed time).
4- Estrumate uygulaması ve tohumlama 3. maddedeki gibidir. Ancak 1. enjeksiyondan sonra kızgınlık gösterenler tohumlanır. Kalanlara ikinci enjeksiyon yapılır.
2- ATLAR
Atlarda, corpus luteumun faaliyetlerindeki özellikler dolayısıyla, Estrumate tedavisi aşağıdaki durumlarda önem taşır.
I- Fötüsün erken ölümü ve rezorpsiyununu takiben luteolizisin başlatılmasında
Kısrakların yaklaşık %8-10'unda gebeliklerinin yaklaşık 100'üncü gününde yavru ölümleri görülebilmektedir. Yumurtalıklarda luteal fonksiyonun devamlılığı, östrusa erken dönüşe engel olur.
II- Uzayan diöstrus olgularında
Gebe olmayan kısraklar sık sık veya azami olarak bir kızgınlığın izlenemediği düzensiz bir diostrus dönemine girerler. Bu şekildeki kısrakların oranı oldukça yüksektir. Siklusu göstermeyenler anöstrustan ziyade, uzun bir diöstrus safhasındadırlar ve bu duruma özellikle yetiştirme mevsiminin sonlarında rastlanır.
III- Yalancı Gebeliğe Son Vermede
Bazi kısraklar normal östrusa sahip ve gebe olmadıkları halde (keza yavru atmadığı ve fötüs rezorpsiyonu olmadığı halde) gebelik tablosu gösterirler. Bu hayvanlar yalancı gebe (pseudopregnant) olarak tanımlanırlar.
IV- Laktasyon dönemi anöstrusun tedavisinde
Laktasyon dönemindeki kısrakların aylarca siklusa geçememeleri durumunda kullanılabilir.
V- Döl tutmayanlarda ve genç kısraklarda östrus siklusunun sağlanamaması durumlarında
Fonksiyonel korpus luteum bulunduğu halde luteal faaliyetleri devam edebilir. Ovaryumlarda siklik aktivite olduğu halde normal östrus belirtileri gözlenmez (gizli östrus).
VI- Östrusun senkronizasyonunda
Kısraklarda, teker teker veya gruplar halinde senkronizasyon yapılması ve aygırlardan sıfat döneminde etkin bir şekilde yararlanılması amacıyla Estrumate uygulaması yapılır.
KULLANIM ŞEKLİ VE DOZU
Estrumate normal aseptik tedbirler alınarak, intramuskuler olarak kullanılır. Derinin ıslak ve kirli bölgesine enjekte edilmemelidir. Veteriner hekim tarafından başka şekilde tavsiye edilmediği takdirde;
Sığırlara: 500 µg kloprostenol farmakolojik dozunda uygulanır.
Atlara: 400 kg’a kadar olan atlara 125 - 250 µg kloprostenol, 400 kg’ın üzerindeki atlara 250 - 500 µg kloprostenol dozunda uygulanır.
Pratik Doz Tablosu:
Sığırlar 2 ml
Atlara 1-2 ml
Eşeklere 0.5-1 ml uygulanır.
HEDEF TÜRLER İÇİN ÖZEL KLİNİK BİLGİLER UYARILAR
-Ovulasyondan sonraki 4-5 günlük süre refraktör dönemdir. Prostoglandinlerin luteolitik etkisine duyarlı değildir yani ovulasyonu takiben 5 gün içinde kullanılırsa etkili olmaz.
-Pyometra olgularında genellikle ovaryumlarda luteal kist bulunması nedeniyle tedavide Estrumate uygulanması etkili olur.
-Luteal kistler, klinik olarak genellikle anöstrus ile seyreden ovaryum kistleridir. Foliküler kistlerden ayırt etmek gerekir, çünkü PG’ler foliküler kistleri etkilemezler.
-Kısrakların hakiki anöstrusta olmaları, uteruslarında kist ya da neoplazm gibi formasyonların varlığı Estrumate ile yanıt alınamamasının nedeni olabilir.
-Sığırlar genellikle tek doz Prostaglandin enjeksiyonuna tedavinin altıncı gününde cevap verirler. İki enjeksiyona cevap ise, daha kısa zamanda alınır. Çift tohumlama tek tohumlamaya oranla daha yüksek gebelik ve doğum şansı verir.
-Enjeksiyon sırasında bir kısım solüsyonun boşa gitmesi, veya yağ doku içine enjekte edilmesi istenen sonucun alınamamasında etkili olabilir.
-Başarılı bir siklus denetimi ve senkronizasyon için hayvanlar normal siklusa sahip olmalıdır. İlaç uygulamasından önce rektal muayene, gebe veya anöstrus dönemindeki hayvanların tohumlama riskini elimine eder. Tedavi gören hayvanların beslenme ve kondisyonlarına özel itina gösterilmelidir. Programların uygulama sırasında, yemleme düzenlerinde, yem takibinde ani değişiklikler veya gruplarının değiştirilmesi gibi stres doğuran faktörlerden kaçınılmalıdır. Suni tohumlama uygulanacaksa, tohumun kalitesinden ve doğru tohumlama yönteminin seçilmiş olmasından emin olunmalıdır.
İSTENMEYEN ETKİLER
Kısraklarda ısı düzensizlikleri, sancı ve ishal görülebilir.
İLAÇ ETKİLEŞİMLERİ
Endojen prostaglandin sentezini inhibe ettiğinden steroid ve steroid olmayan anti inflamatuar ilaçlar ile birlikte kullanılmamalıdır.
DOZ AŞIMINDA BELİRTİLER,TEDBİRLER, ANTİDOT
Kazara yüksek doz uygulamalarında kalp atımlarında artış, vücut ısısında yükselme gözlenmekle birlikte, özel bir uygulamaya gerek olmadan bu belirtilerin kendiliğinden normale döndüğü bildirilmiştir.
GIDALARDA İLAÇ KALINTI UYARILARI
İlaç Kalıntı Arınma Süresi (İ.K.A.S.): Tedavi süresince ve son ilaç uygulamasından sonra sığırlar 1 gün geçmeden kesime gönderilmemelidir. Süt için kalıntı arınma süresi “0” gündür.
KONTRENDİKASYONLARI
Damar içi yol ile enjekte edilmez.
Akut veya subakut solunum ya da gastrointestinal sorunları olan hayvanlarda kullanılmamalıdır.
Servikal dilatasyonun gerçekleşmediği durumlarda uterusun yırtılmasına bağlı olarak ölüm görülebileceğinden kullanılmamalıdır.
Gebelikte Kullanım:Estrumate istenmeyen gebelikler ve gebeliğin son dönemindeki istemli doğumu uyarma durumları dışında gebelere kullanılmamalıdır.
GENEL UYARILAR
Kullanmadan önce ve beklenmeyen bir etki görüldüğünde veteriner hekime danışınız.
Çocukların ulaşamayacağı yerde ve gıda maddelerinden uzakta bulundurunuz.
Raf ömrü geçmiş ve ambalajı hasarlı ürünleri satın almayınız ve kullanmayınız.
UYGULAYICININ ALMASI GEREKEN ÖNLEMLER VE HEKİMLER İÇİN UYARILAR
Estrumate deriden emilir, bu nedenle özellikle ergenlik çağındaki kızlar, hamile bayanlar ile astım şikayeti olanlar uygulama sırasında dikkatli olmalıdır. Kazayla deriye ilaç dökülmesi durumunda hemen su ile yıkanmalıdır.
F2α tipi Prostaglandinlerin insanlarda bronkospazm yapmalarına rağmen Estrumate’de bu durum görülmemektedir. Buna rağmen Estrumate’in kazara inhalasyonu veya enjeksiyonu hallerinde isoprenaline veya salbutamol gibi bronkodilatörler inhalasyon yoluyla kullanılır.
MUHAFAZA ŞARTLARI VE RAF ÖMRÜ
Işıktan koruyunuz, kendi ambalajı içinde, serin ve kuru bir yerde, oda sıcaklığında (15-250C) saklayınız.
Raf ömrü imal tarihinden itibaren 3 yıldır
KULLANIM SONU İMHA VE HEDEF OLMAYAN TÜRLER İÇİN UYARILAR
Ambalaj usulüne uygun olarak imha edilir.
TİCARİ TAKDİM ŞEKLİ
2,10 ve 20 ml’lik renksiz cam flakonlarda, karton kutuda ve 5x2 ml’lik karton kutuda piyasaya sunulmuştur.
SATIŞ YERİ VE ŞARTLARI
Veteriner hekim reçetesiyle veteriner muayenehanelerinde, polikliniklerinde ve eczanelerde satılır (VHR).
PROSPEKTÜSÜN ONAY TARİHİ:
TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI RUHSAT TARİHİ VE NO:9.3. 1989-5/401
İntervet Türkiye
Şişli Ayazağa Yolu Çelik İş Merkezi
3 B Blok Kat:1 Ayazağa
34396 İstanbul,TÜRKİYE
İMAL YERİ :Essex Animal Health
Sedelsberger Strasse 2 26169 Freisoythe, Almanya
